Bezoekverslag Sjaak 27/02 en 05/03/2025

Na maanden van voorbereiding (ticket, visum, adressen checken, consulaat inlichten, boodschappen voor Sjaak, alle benodigde papieren ordenen, kopiëren etc) ga ik op vrijdag 21 februari om kwart over 6 smorgens de deur uit om de trein van half 7 naar Schiphol te nemen. De koffer weer half gevuld met boodschappen voor Sjaak die hij een maand ervoor bij het bezoek van het Consulaat heeft doorgegeven om graag te ontvangen. Het vliegtuig van Quartar Airways vertrekt op tijd om 09.00 uur en na een vrij lange overstaptijd op Doha (bijna 5 uur) kom ik  de dag erna, zaterdag rond 13.00 uur in de middag op Ho Chi Min aan. Hier koop ik gelijk een Vietnamese Simkaart (15 euro) om voor de komende 2 weken van genoeg data/beltegoed te zijn voorzien. De rij voor de douane is weer extreem lang. Pas na een uur ben ik hier doorheen en hoop ik mijn koffer bij de bagageband te kunnen vinden. Die staat , gelukkig!. Een taxi is snel gevonden en na een ritje van een half uur ontmoet ik mijn broer Adrie voor het hotel dat we geboekt hebben. Het hotel blijkt totaal anders als dat we voor ogen hadden. De foto’s op booking.com blijken niet met de werkelijkheid te kloppen. Lawaai van airco’s, superklein bed en kamer en totaal niet fris en schoon. Na 1 nachtje houden we t voor gezien en vinden even verderop in de straat wel een mooi hotel. Het is weliswaar iets duurder (24 ipv 16 euro per kamer), maar wel elke dag schoonmaak, schone badhanddoeken en een mooie lichte kamer, waarvan 1 (die van Adrie) met balkon met uitzicht over de straat. We blijven hier de komende 11 nachten.

Zondagavond 23 februari ontmoeten we Thao, Sjaak zijn stiefdochter en eten we samen wat in een restaurant. De dag ervoor heeft Sjaak haar gebeld (dat mag hij 1x per maand, 10 minuten, telkens vanaf een andere vaste telefoon). We krijgen door dat Sjaak 10 tot 15 miljoen VND wil voor zijn rekening in de gevangenis. Nu wordt dat nog een uitdaging. We hebben zondags eindelijk 2 geldautomaten gevonden die onze bankpassen accepteren: van Adrie (ING) een Vietcombank automaat en van mij (ABN/Amro) een Agribank automaat. Per dag kunnen we nu maximaal een ieder 3 miljoen pinnen. (iets van 115 euro). Wetende dat we het hotel nog moeten afrekenen (12 miljoen totaal) en dus minimaal 5 miljoen op donderdag (bij 1^e bezoek), past dat dus allemaal net.

Maandag 24 februari wordt gelijk al een spannende dag. Vandaag bezoeken we eerst de Nederlandse Ambassade om vervolgens daarna gelijk naar de office te gaan van de Z30D gevangenis gevestigd ook in District 1 waar wij zitten. De Ambassade is slechts een kleine 10 minuten lopen van ons hotel, dus dat valt mee. Bij de Ambassade is Loi ons fantastisch van dienst. De aanbevelingsbrief die zij gemaakt heeft en laten vertalen naar t Vietnamees met 2 kopieën van onze paspoorten moet voldoende zijn om zo dadelijk ons bezoek aan Sjaak te kunnen aanvragen. Onze originele paspoorten hebben we natuurlijk ook mee. Ze maakt 2 setjes. Een voor elk aan te vragen bezoek. De week erna willen we Sjaak namelijk nog eens bezoeken. Zodoende valt elk bezoek in een aparte maand, in februari en maart. (mag 1x per maand mag Sjaak namelijk maar bezoek krijgen). We zijn nog redelijk op tijd als we een taxi nemen naar de office (kantoor van de Binnenlandse Veiligheidsdienst). Aan het gezicht van de chauffeur zien we dat hij behoorlijk verbaasd is ons daar te moeten afzetten.

Bij het kleine kantoortje voor de toegangspoort melden we ons met alle bescheiden. We worden gemaand buiten te wachten. Iets van 10 minuten wordt ons in gebarentaal duidelijk gemaand. Want ook hier spreken ze geen Engels. Na iets meer dan een kwartier worden we geroepen door een officier in militair uniform. Ook hij spreekt geen Engels, maar met google translate (dat we nog vaak nodig zullen gaan hebben) komen we eruit. Ik moet mijn mobiele Vietnamese nummer aan hem doorgeven, maar aangezien ik die natuurlijk niet weet, belt hij met mijn mobiel naar hem. Nu heeft hij mijn nummer (en ik die van hem). Hij belt nog een dame aan wie hij mijn emailadres geeft. We zullen later meer horen en we worden verzocht weer ons te retireren. We besluiten om het eerste stuk richting ons hotel te gaan wandelen en onderweg even bij te komen op een rustig plekje aan straat. Wat een gedoe allemaal!

De dag erna, dinsdag 25 februari wordt ik vroeg in de morgen om even over 8en gebeld. In t Vietnamees hoor ik iets, dat gelijk erna vertaald wordt in t Engels. Blijkbaar wordt er gebeld met een vertaalprogramma. Ik begrijp dat hij de aanvraag voor het bezoek in behandeling heeft en nog wat gegevens nodig heeft van ons. Ook met eens sms dat ik vlak erna ontvang wordt ons gevraagd nog een kopie van onze verwantschapsverklaring per mail te sturen naar het emailadres dat in dezelfde sms gegeven wordt. Volgens Loi van de Ambassade was deze niet nodig, maar nu blijkt dat zij deze toch willen ontvangen. Per mail verstuur ik een kopie ervan en even later krijg ik antwoord dat we later de uitslag krijgen van onze aanvraag. Het lange wachten kan nu beginnen.

Een andere uitdaging die al een paar dagen duurde was het kantoortje te vinden, welke wij nodig hebben om ons vervoer naar de gevangenis te regelen en tevens de pakketjes per doos naar Sjaak te verzorgen. Dat valt in een stad als Ho Chi Min City echt niet mee. Straatnamen worden met nummers aangegeven en steegjes met letters. Allemaal heel verwarrend en het plattegrondje dat we van internet hadden gehaald maakte het niet bepaald duidelijker. Met behulp van het contact dat de vriendin van Adrie met het kantoortje had, kwamen we er uiteindelijk (door een bepaald tijdstip en plaats af te spreken) erachter waar het was. Een heel smal steegje met een mini huiskamertje dat gelijk aan de steeg grenst. De pakketjes zelf worden even verderop in een soort garage verzameld om uiteindelijk tegelijk naar de gevangenis gebracht te worden. We regelen gelijk de boodschappen, maximaal 6kg. De door Sjaak gevraagde plastic snijplank, plastic lepels en messen mogen niet. Wel veel andere dingen zoals: boeken, tijdschriften, handdoeken, sweaters, sauzen in plastic flessen, droge worst etc. Komend weekend zal Sjaak deze (als het goed is) ontvangen. Bovenop nog even 100.000 VND als “ goede wil”. Kosten van brengen zelf is 260.000 VND. Totaal omgerekend, iets van 15 euro.  

Gedurende deze dagen/weken van spanning, geregel, stress en vaak lang wachten hebben we gelukkig ook een paar ontspanning momenten. Zo hebben we dinsdagavond even afgesproken met de schoonfamilie van Adrie, die ons van hotel komen ophalen. Een rit van bijna een uur door de spits. Even wat afleiding met veel eten en vooral heel veel bier en gezelligheid. Daarnaast drinken we bijna elke avond 1 of 2 biertjes op straat bij het tentje waar we        s’ morgens ook altijd ons broodje “banh mi” (pistolet gebakken ei) om deze iets verderop in “Cafe Will” te eten samen met een heerlijke cappucino!

Woensdagochtend vroeg om 08.05 uur wordt ik bijna wakker gebeld. Ons bezoek voor de dag erna is goedgekeurd! We hoeven enkel onze paspoorten mee te nemen naar de gevangenis. We kunnen nu echt ons bezoek gaan voorbereiden. Bij een kopieerwinkel maken we nog wat kopieën van documenten die we bij het bezoek aan Sjaak nog nodig hebben en we gaan op zoek naar een grote supermarkt voor de verse boodschappen voor Sjaak. Dat valt nog niet mee, maar na een zoektocht vinden we toch een geschikte supermarkt, waar we veel (verpakt) vers fruit halen en wat langer houdbare verpakte worstjes. Bij thuiskomst gaan we alles “wegen” en komen zo op een totaal van 5kg wat bij bezoek meegebracht mag worden.

Donderdag “nacht”, 27 februari wordt ik om 2 uur wakker. Mariska belt me voor de zekerheid nog een kwartiertje later en na een snel ontbijtje (yoghurt) en een koffie bij Adrie op zijn kamer gaan we om 02.40 uur naar beneden. Ons vervoer (grote auto voor 8 personen) staat al te wachten. We gaan op bezoek bij ons broer die ik zelf al bijna 1,5 jaar niet gezien heb. Hoe gaan we hem aantreffen?

Na een kleine 3 uur rijden stoppen we. We zijn er weliswaar bijna, maar zijn nog veel te vroeg. We stoppen op een stek waar we even naar het toilet kunnen en wat kunnen eten en drinken. (we hebben zelf water en wat cakejes mee). Na 3 kwartier rijden we verder en 20 minuten later zijn we bij de poort met soort wachtruimte van de gevangenis. Weer volgen momenten van spanning, want het lijkt erop dat de officier bij de poort niet op de hoogte is van ons bezoek! Ik bel het nummer van de officier waar ik het telefoonnummer van heb, maar deze neemt eerst niet op. Even later belt hij mij echter gelukkig terug en ik ren met mijn mobiel naar de bewaker in het kantoortje bij de poort. Hij spreekt hem even en daarna lijkt het erop dat we “gewoon” even moeten blijven wachten. Onze paspoorten hebben we bij hem ingeleverd en deze krijgen we later terug. Vervolgens worden onze boodschappen gecheckt en gewogen. Blijkt dat bij bezoek ook “vloeibare” producten niet mogen. Onder andere een ketchup in plastic en chocolade pasta worden eruit gehaald. Daarna mogen we in een busje plaats nemen, dienen we 25.000 VND voor het vervoer te betalen en krijgen we onze paspoorten terug. Na 2 minuten met het busje mogen wij eruit (anderen gaan verder het terrein op) en komen we bij een 2^e checkpoint voor onze boodschappen. Weer wordt er weer wat uitgehaald. (oa shoarmakruiden in zakjes). Daarna lopen we een 100m naar het bezoeklokaal waar we Sjaak iets van 10 minuten later in onze armen sluiten! Hij is erg mager en ziet er slecht uit, maar wat is hij blij ons te zien! Wij moeten aan het uiteinde plaatsnemen vlak naast een officier en een vertaler. Wij worden geacht Engels te spreken met Sjaak, maar we wijzen erop dat de overige bezoekers 6 meter verderop zitten en gewoon in hun eigen taal mogen praten. Terwijl op die afstand hun ook niet te verstaan zijn. Oneerlijk en pure discriminatie in onze ogen. Wel mogen we gelukkig ruim een uur met elkaar praten en hebben we voldoende tijd om al onze vragen aan Sjaak te stellen. Hij laat ons weten met wie hij daar meest contact heeft, waarom hij bijna een week in het ziekenhuis lag, hoe het werken daar is, het eten, slapen etc. Hij wil zo snel mogelijk naar een kleinere cel. (nu met 32 man in een zaal van 5 bij 10 meter). Slapend op een verhoging boven de grond en op een rieten matje van 80 bij 200 cm. Hij verteld ons over zijn problemen met een Nigeriaan die hem continu treitert en hem zelfs geslagen heeft. Maar ook over het contact met een Nederlandse Vietnamees, die lang in Nederland gewoond en gewerkt heeft. (bij Verkade). Hij zegt dat hij geregeld ook op zaterdag moet werken en soms die dag terugkrijgt door de week, maar soms ook niet. Werken doen ze onder een ijzeren golfplaten dak, waar het dus bloedheet is. Stalen framen stoelen moeten dan met bamboe ingevlochten worden. Voor het volgende bezoek wil hij graag 2 grote badhanddoeken, die we natuurlijk voor hem gaan regelen! De 5 miljoen VND die wij voor hem mee hebben, hoeft hij nu niet. Er staat voorlopig genoeg op zijn “rekening” waar hij de meest basic dingen voor kan kopen. Hij heeft er oa 2 sloffen sigaretten van gekocht (terwijl hij zelf een hekel aan roken heeft), maar kan deze dan verhandelen voor andere zaken. Alle door Mariska verstuurde brieven heeft hij ontvangen zegt hij. Enkel de laatste “nummer 4”  niet. (Maris nummert ze allemaal). Maar het duurt ook iets van 6 weken voor de post bij hem aankomt, dus die moet hij nog krijgen. Hij vraagt of wij bij een “kantine” wat eten kunnen bestellen voor hem, die hij dan een dag later zal krijgen. Maar de vertaalster is ineens weg en er is niemand verder die Engels spreekt en aan wie we t dus kunnen vragen. (onze mobiels hebben we moeten inleveren bij de ontvangstruimte aan de poort door ze in een kluisje te plaatsen). Hopelijk lukt dit ons bij het 2^e bezoek wel! We nemen emotioneel afscheid van onze broer en beloven dat we de week erna weer op bezoek komen. De terugreis is lang en allesbehalve comfortabel. We worden met 16 personen en 3 kleine kids in een mini busje gepropt en aangezien we als laatste opgehaald worden, zitten we ook nog eens op de minst fijne plekken. Helemaal achterin. Het volgende bezoek gaan we met een privé auto spreken we af. Om half 2 keren we oververmoeid in ons hotel terug.

De dagen erna staan vooral in teken van zaken vastleggen voor latere bezoeken, mailen met de Nederlandse Ambassade over het afgelopen bezoek en vooral onze bezorgdheid uitspreken over Sjaak zijn (geestelijke) gezondheid als hij hier nog langer in erbarmelijke omstandigheden moet werken en verblijven. Die maandag brengen we dan ook een bezoek aan de Ambassade om dit de aan de officier van dienst aldaar over te brengen. Zaterdags hebben we met Thao afgesproken (lunch) om ook haar op de hoogte te brengen van ons bezoek en Sjaak zijn wensen te melden. (boeken van Dalat terug en grote badhanddoeken waar hij op kan liggen). Zij zal deze kopen en die na ons bezoek aan het Consulaat geven. Verder heel veel contact met Yen, Adrie zijn vriendin, die weer veel contact met familie/vrienden in Vietnam hebben. Allemaal zijn ze met Sjaak begaan en hopen dat er gauw verbetering in zijn situatie komt. (vooral lichter werk en een cel met minder gevangenen). Ook tussendoor nog even een bezoek aan een (duur)ziekenhuis om een klein, vervelend mankementje bij Adrie te verhelpen. De rest van de tijd is het veel wachten en brengen we maar door met het kijken van films op Netflix op Adrie zijn kamer. Ik heb mijn account op de Smart TV er kunnen activeren.

Een bezoek aan de civiele advocaat gaat helaas tot 2x aan toe niet door. Maar zo hebben we nu wel weer meer tijd om het 2^e bezoek aan Sjaak goed voor te bereiden.

De goedkeuring van ons 2^e bezoek laat (weer) heel lang op zich wachten. In de veronderstelling dat ik net zoals bij de goedkeuring van het 1^e bezoek vroeg in de ochtend een telefoontje kan verwachten (we blijven daarom maar heel lang op onze stille kamer), komt het verlossende bericht uiteindelijk om pas 2 uur smidddags van de Ambassade. We mogen de dag erna voor de 2^e keer onze broer een bezoek brengen!.

Per taxi gaan we naar een mega grote supermarkt en kopen daar van alles in. Vers (fruit) voor naar Sjaak en veel gedroogd voedsel voor het pakket dat naar Sjaak zijn Nederlands/Vietnamese “vriend” gaat. Gelukkig vinden we voor de terugweg snel een taxi weer terug naar ons hotel met weliswaar een klein ommetje, omdat er blijkbaar 2 hotels zijn met bijna dezelfde naam.

Tegenover ons hotel is een wasgoed service. Daar wegen we het eten wat we naar Sjaak mogen brengen.(weer max 5 kg)

Woensdag 5 maart. Vandaag ons 2^e en tevens laatste bezoek aan Sjaak in detentiecentrum Z30D. We kunnen een uurtje langer slapen, want we gaan nu met een privé auto en vertrekken “pas” om 03.45 uur. Om 3 uur heb ik de wekker gezet en app ik mijn zus (die mij weer wakker zou bellen voor de zekerheid) dat ik inmiddels wakker ben. Bij Adrie op zijn kamer drinken we nog even snel een koffie en eten we een yoghurtje als ontbijt. Daarna gaan we weer met alle boodschappen en paperassen naar beneden op de afgesproken plaats in de straat, waar de auto wel al staat, maar de chauffeur er nog niet is. We zijn ook 5 minuten te vroeg en precies om kwart voor 4 zien we een scootertje de straat in komen rijden en wordt de chauffeur afgezet. We maken dezelfde rit als de week ervoor, alleen stoppen we nu niet voor een vrij lange pauze, maar enkel om even te tanken bij een tankstation en daar even van het toilet gebruik te maken. Om 7 uur arriveren we bij het detentie centrum en nu verloopt het proces gelukkig allemaal wat soepeler. We hoeven slechts enkel onze kopie paspoorten af te geven. De groep bezoekers is wel veel groter. Onze boodschappen worden weer gecheckt en het opbouwbare matrasje dat Thao ook gekocht heeft mag zelfs bij de 1^e controle in de tas blijven. Wel neem ik de badhanddoeken in mijn eigen handtas mee (waar ik ook de map papieren in heb). Met een busje gaan we weer naar de 2^e checkpunt en daar wordt de matras er dan toch uitgepikt. Die mag niet. Ik bied ter ruil de handdoeken aan en die mogen gelukkig wel! Vervolgens mogen we weer wachten. Na 10 minuten komt er een groep gevangenen aan, maar Sjaak is daar niet bij! Lichte paniek maakt meester van ons! We tonen vragende blikken en ons wordt duidelijk gemaakt dat Sjaak later komt. Hoeveel later weten we alleen niet. Wel zien we dat andere bezoekers ook nog wachten op hun geliefde en dat stelt ons wat meer gerust. Bijna een uur (!) later zien we onze broer eindelijk weer onze kant op komen. We mogen weer een uur met elkaar praten en het is een waardevol bezoek! Bepaalde gegevens die we van Sjaak nodig hebben weet hij gelukkig en we kunnen ook weer zaken doorgeven dat hem verder helpt. Hij geeft nog door wat hij graag nog met de pakketdienst zou willen: gedroogd varkensvlees, gedroogd vis, een blocnote, botte pennen en het liefst een plastic mes waarmee hij tomaatjes kan snijden of anders een liniaal die hij dan kan breken en dan dienst kan doen voor hetzelfde. Tevens lukt het mij nu om in de “kantine” met hulp van de vertaalster het nodige te bestellen waar hij de komende weken ook iets aan heeft. 48 pakjes sap, wat doosjes swirlcakes, 2x kip en 24 pakjes melk. (2 doosjes). Voor het laatste moest ik voor 2^e keer terug naar de “kantine” en terwijl ik daar sta zie ik Sjaak zwaaien. Ik ren nog snel terug om hem nog even te omhelzen, veel sterkte te wensen en te zeggen dat we van hem houden. Vervolgens worden we even later weer opgehaald door een soort lange golfkar en 10 minuten later zijn we met onze privé auto weer onderweg naar ons hotel en laten we onze broer daar achter.

Om 12 uur zijn we weer terug in ons hotel (1,5 uur eerder dan week ervoor) en kunnen we even bijkomen van ons intense bezoekdag. Opgelucht zijn we zeker, alles is verder goed gegaan!

Adrie schiet even daarna in de stress: het lukt hem niet om in te loggen in het systeem van de KLM om een “stand by” ticket te scoren. Ik besluit de stress even te ontvluchten (kan hem er verder ook niet bij helpen) en ga te voet naar een grote supermarkt om voor Sjaak het gedroogde varkensvlees en gedroogde vis te kopen. 1,5 uur later ben ik weer terug met het benodigde en bij toeval ontdek ik dat er een soort groothandel in kantoor artikelen zo’n beetje vlak naast ons hotel zit. Daar weet ik een liniaal en blocnote te scoren en tevens wat elastieken die we nodig hebben voor het verpakken van wat boodschappen. Laat in de middag gaan we met alle gekochte boodschappen voor de 2^e keer naar de dame voor het versturen van weer een pakket. Dit keer dus voor de Vietnamese Nederlander, van wie we de naam en geboortedatum hebben. Zo krijgt hij ook eens boodschappen en kan hij dit delen met Sjaak.

Kwart voor 10 in de avond komt Thao nog even afscheid nemen van ons en praten we haar bij over het laatste bezoek aan haar vader. Zij praat ons bij over de laatste stand van zaken met de advocaat. Dit zal ook nog een heel proces worden.

Hierna zit onze taak er echt op. Tweemaal op bezoek geweest bij onze broer en 2x een pakket boodschappen naar hem gestuurd. Niet al te laat ga ik naar bed. Ik moet er de dag erna weer vroeg uit om rond half 7 op de luchthaven te zijn. Bij de receptie (die ik even wakker moet maken) laat ik een taxi komen die er binnen 5 minuten is. Ruim op tijd ben ik op de luchthaven en precies om 09.00 uur verlaat ik Vietnam weer richting Nederland om vervolgens precies om 21.15 uur mijn woning binnen te stappen. Mijn broer Adrie heeft iets langer werk om naar Nederland te komen. Pas 4 dagen later is hij eindelijk thuis.

Tot volgend jaar weer broer, wij blijven verder ons best doen voor je!

Lieve groet, Johan xxx